محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
473
آثار عجم ( فارسى )
توضيحات مصحّح 1 . black man 2 . سوده شونده ، پاك گردنده ؛ محو كرده شده . . . ( دهخدا ) . 3 . در متن : كشتم . 4 . به درجات كرده ، درجهدار ، پلّهپلّه . ( دهخدا ) . 5 . حربهاى كه كوتاهتر از شمشير است و امروزه آن را قدّاره ، قمه و غدّاره مىگويند ؛ و گفتهاند كه اصل آن ، « قتاله » است و ابن بطوطه آن را « قتاده » ناميده است . ( دهخدا ) . 6 . اگرچه فرصت الدوله اين نقش را از نرسى مىداند ، اما كريستن سن مىنويسد : نقش برجستهاى در سنگ شاپور هست كه وهرام اوّل را در حالى كه اورمزد [ خدا ] مقام شاهى را به او اعطا مىكند ، نشان مىدهد : شاه ، تاجى مضّرس بر سر نهاده و گوى منسوج را بر آن قرار داده است . خدا تاجى كنگرهدار بر سر نهاده است . خدا و شاه ، بر اسب سوارند و شاه ، حلقهاى را كه اورمزد به جانب او دراز كرده ، مىخواهد بگيرد . از لحاظ صنعت ، اين نقش ، از همهء نقوش سلف برتر است . . . در روى حجّارى ، كتيبه از نرسى است . زاره هم ، بدوا اين نقش را به همين شاه نسبت داده است ؛ ولى بعدا آن را از بهرام اوّل دانسته است ؛ و هرتسفلد از روى سبك بنا و القاب پادشاه ، ثابت كرده است كه نرسى ، اسم خود را روى نقشى كه متعلّق به برادر ارشدش بوده است ، كنده است . در اين امر شك نيست ، زيرا تاج پادشاه ، مانند تاجى است كه در روى سكّههاى بهرام اوّل ديده مىشود و با تاج نرسى اختلاف دارد . ( ايران در زمان ساسانيان ، ص 252 و ح 4 همان صفحه . )